"Birləşmiş imkanlar" Məcburi Köçkünlərlə İş Şəbəkəsi üzvləri şəbəkənin qəzetini müzakirə edərkən.

Məcburi köçkünlər üçün qəsəbə salınıb

Məcburi köçkünlər yeni şəhərciyə köçürülür

Məcburi köçkünlər aldıqları evləri sata bilərmi?

Bir nəfər yazırdı ki, məcburi köçkün qohumunun həyat yoldaşı xəstədir və təcili pula ehtiyacı var. Amma işləmədiyi üçün kredit götürə bilmir, borc almağa imkanlı qohumu da yoxdur. Həmin şəxs sual verirdi ki, qanunla qohumu dövlətin ona verdiyi evi satma hüququna malikdirmi? Açığı, bu suala mən də birmənalı cavab verə bilmədim. Həmin şəxs onu da bildirmişdi ki, qohumu evini satma məsələsi ilə bağlı dost-tanışa müraciət etsə də, ona müsbət cavab verən olmayıb. Lakin qohumunun Ermənistandan gələn qaçqın tanışlarından biri ona verilmiş evi satıb: “Ona görə qohumum çaşıb qalıb ki, biz evimizi sata bilərik ya yox”.

Məcburi köçkünlər ilə görüş

Sentyabrın 25-də Baş nazirin müavini, Qaçqınların və məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin sədri cənab Əli Həsənov Yasamal rayonu ərazisindəki Qanlı göl ətrafında məskunlaşan və sentyabrın 8-də səhər saatlarında Abşeron rayonunun Xırdalan şəhərindəki tikintisi yarımçıq qalmış beşmərtəbəli yaşayış binasında baş vermiş partlayış nəticəsində evləri dağılmış məcburi köçkün ailələri üçün müvəqqəti olaraq ərazidə Fövqəladə Hallar Nazirliyi tərəfindən quraşdırılmış çadırlarda yerləşdirilmiş məcburi köçkünlərlə görüşmüşdür.
Əvvəlcə Qanlı göl ətrafında məskunlaşan məcburi köçkünlərlə görüşən Əli Həsənov bildirmişdir ki, Bakı şəhərinin baş planına əsasən bu ərazinin də tam abadlaşdırılması nəzərdə tutulduğundan burada məskunlaşan məcburi köçkünlər yaxın günlərdə həmin yerdən onlar üçün Yasamal rayonu ərazisində tikilmiş binaya köçürüləcəklər.
Məcburi köçkünlərlə görüşdə həmçinin onların bir sıra problemləri dinlənilmiş, narahatlıq doğura biləcək məsələlərə hərtərəfli aydınlıq gətirilmişdir. Baş nazirin müavini Əli Həsənov bildirmişdir ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində doğma yurdlarından didərgin düşmüş qaçqın və məcburi köçkünlərə kifayət qədər diqqət və qayğı göstərir, onların problemlərinin həlli istiqamətində ardıcıl olaraq müvafiq qərarlar qəbul edilir. Görüşdə əraziləri işğal olunmuş rayonların İcra Hakimiyyətlərinin başçıları da iştirak etmişlər.

“Əsrin Müqaviləsi” qaçqın və məcburi köçkünlərin həyatını necə dəyişdi?

20 sentyabr Azərbaycan tarixində inkişafa doğru atılan addımlar sırasında bir ilkdir. Düz 20 il bundan əvvəl 1994-cü il sentyabrın 20-də Bakıda “Gülüstan” sarayında imzalanan müqavilə öz tarixi, siyasi və beynəlxalq əhəmiyyətinə görə "Əsrin müqaviləsi" adlandırılıb. "Əsrin müqaviləsi"ndə dünyanın 8 ölkəsinin (Azərbaycan, ABŞ, Böyük Britaniya, Rusiya, Türkiyə, Norveç, Yaponiya və Səudiyyə Ərəbistanı) 13 ən məşhur neft şirkəti (Amoko, bp, MakDermott, Yunokal, ARDNŞ, LUKoyl, Statoyl, Ekson, Türkiyə Petrolları, Penzoyl, İtoçu, Remko, Delta) iştirak edib. Bununla da “Yeni neft strategiyası” və doktrinası uğurla həyata keçirilməyə başlanğıcı qoyulub.

Qaçqın və məcburi köçkünlərin sahib olduqları imtiyazlar

Azərbaycan Respublikasında qaçqın və məcburi köçkünlərə göstərilən dövlət qayğısı çərçivəsində, hansı işlər görülüb? Dövlət bu təbəqədən olan vətəndaşlarının sosial rifahının yaxşılaşdırılması məqsədilə nə kimi tədbirlər həyata keçirib. Bu suallara cavab olaraq Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsindən aşağıdakı məlumatı əldə etdik.
Qaçqınların və məcburi köçkünlərin sosial müdafiəsi ilə əlaqədar qəbul edilmiş normativ-hüquqi sənədlər (oktyabr 2003- oktyabr 2008-ci illər):

Tələbələrin yataqxana problemi - Məcburi köçkünlər məskunlaşıb

Dərslər başladı, əksər ali məktəb tələbələrinin qayğıları artdı. Qayğıların ən başında isə yaşayış yeri problemi gəlir. Çünki çoxlarının kirayədə qalmağa maddi imkanı yoxdur. Ali məktəblər isə öz tələbələrini yataqxana ilə təmin edə bilmir.

Xarici Dillər Universiteti öz tələbələrinin az bir hissəsinə yataqxana verə bilir. Universitetin mətbuat katibi Zeynəb Kazımova deyir ki, hazırda universitetin 2 yataqxanası var. 

“Lakin onlardan birində məcburi köçkünlər məskunlaşdığından, yalnız digərinə tələbələri yerləşdirə bilirik. Düzdür, o yataqxanada da məcburi köçkünlər məskunlaşıb, amma bir hissəsində bizim tələbələr qalır”.

Z.Kazımova qeyd edib ki, bu yay ərzində yataqxananın tələbələr qalan hissəsi təmir olunub. 

Qaçqınların və məcburi köçkünlərin yaşayış şəraitinin və sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılması yeni mərhələyə qədəm qoyub

 Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 1 iyul 2004-cü il tarixli sərəncamı ilə təsdiq edilmiş «Qaçqınların və məcburi köçkünlərin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması və məşğulluğunun artırılması üzrə Dövlət Proqramı»nda və həmin proqrama 2007-ci il 31 oktyabr tarixdə, 2011-ci il 21 fevral tarixdə imzalanmış sərəncamlarla təsdiq edilmiş əlavələrdə nəzərdə tutulan işlərin indiki mərhələsi haqqında məlumat almaq üçün Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin Sosial təminat və humanitar yardım şöbəsinin müdiri İsbəndiyar Əbdüləzimova müraciət etdik.

- İsbəndiyar müəllim, «Qaçqınların və məcburi köçkünlərin yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması və məşğulluğunun artırılması üzrə Dövlət Proqramı»na hesabat nəzəri ilə baxanda hansı mənzərəni görə bilərik? 

Qaçqın və məcburi köçkünlər haqda məlumat toplanıb

Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin Azərbaycan Respublikasının Beynəlxalq İnkişafa Yardım Agentliyi (AIDA) və Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İnsan Hüquqları İnstitutu ilə birgə Azərbaycan və Xəzər hövzəsi regionu ilə bağlı elmi tədqiqatların aparılması məqsədilə “Qonaq elmi işçilərin mübadiləsi proqramı” həyata keçirilməkdədir.

AMEA-dan ANS PRESS-ə verilən məlumata görə, 2014-cü ilin III rübü üzrə Litvanın Nikolas Romeris Universitetinin Beynəlxalq və Avropa İttifaqının Hüquq İnstitutunun mütəxəssisi elmi tədqiqatın aparılması məqsədilə İnsan Hüquqları İnstitutunda araşdırma aparıb.

Aparılan elmi araşdırmanın əsas məqsədi erməni işğalı nəticəsində hüquqları pozulan qaçqın və məcburi köçkün düşmüş soydaşlarımız haqda məlumat toplamaq və əldə olunmuş nəticəni beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmaq olub.